Odkrycie skamieniałych jaj dinozaurów nie jest zaskoczeniem dla paleontologów. Pierwsze znalezisko miało miejsce we Francji w 1859 roku i od tamtej pory badania nad nimi znacznie się posunęły. Nie mniej jednak, niedawno w Chinach znaleziono jajo dinozaura wielkości grejpfruta, które wzbudziło powszechne zainteresowanie.
Podsumowanie odkrycia
- Naukowcy zidentyfikowali jajo dinozaura w Chinach, które zamiast embrionu zawiera kalcyt.
- Wyjątkowość tego odkrycia tkwi w jego zdolności do ukazywania środowiska sprzed milionów lat dzięki minerałom obecnym wewnątrz jaja.
- Wyniki badań dotyczące tych jaj mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia ewolucji oraz warunków życia dinozaurów, choć konkretny gatunek nie został określony.
Odnalezione jajo należy do nieokreślonego gatunku dinozaura, który żył w czasie górnej kredy, około 70 milionów lat temu, co miało miejsce tuż przed wyginięciem tych zwierząt oraz całego życia z ery mezozoicznej. Choć wiemy, że wymarcie miało miejsce około 4 miliony lat później, obecnie mówimy o „oogatunsku,“ co oznacza, że jaj nie można przypisać do konkretnego gatunku. Jajo nosi nazwę Shixingoolithus qianshanensis, co odnosi się do rodów, których rodzice pozostają nieznani.
Gniazda i ich struktura
Gniazda z jajami dinozaurów zostały odkryte w formacji skalnej Chishan w prowincji Anhui w Chinach. Na podstawie kształtu i struktury jaj można przypuszczać, że należą one do dinozaurów z grupy hadrozaurów, jednak nie można tego stwierdzić z pewnością. Choć jaja dinozaurów nie są rzadkimi znaleziskami – wiele z nich odkryto od 1859 roku – ich analiza wciąż wnosi nowe fakty o ich życiu i zachowaniu. Na przykład, niektóre dinozaury, takie jak majazaury, były znane z opieki nad młodymi, co sugeruje złożoną dynamikę społeczną tych stworzeń.
Wyzwania związane z odkryciem
Odkrycie jaj w kotlinie Qianshan jest tym bardziej interesujące, ponieważ region ten był dotąd znany przede wszystkim z pozostałości żółwi, ssaków i ptaków z późniejszego okresu. Skamieniałe jaja mogą więc ujawniać zagadki wcześniejszego życia i ekosystemów z czasów mezozoiku.
Wśród znalezisk w tej lokalizacji nie odkryto żadnego jajka zawierającego embrion, co uniemożliwia podjęcie prób do określenia konkretnego gatunku dinozaura, który je złożył. Niemniej jednak, mikrostruktura skorup jaj jednoznacznie wskazuje na to, że pochodzą one od dinozaurów, a nie od innych zwierząt, takich jak gady czy ptaki. Z wyjątkiem jednego, które zaskoczyło badaczy, ponieważ zawierało kalcyt.
Kalcyt jako klucz do poznania przeszłości
Kalcyt stanowi węglan wapnia, naturalny składnik wielu skał, takich jak wapienie i marmury. Aby ten minerał mógł się uformować wewnątrz jaja dinozaura, muszą zostać spełnione ściśle określone warunki. Przede wszystkim, zarodek dinozaura albo nie powinien się pojawić w jaju, albo powinien szybko obumrzeć, co prowadzi do powstania pustych przestrzeni wewnątrz. Woda gruntowa przesiąka przez mikropory skorupy, a rozpuszczone minerały osadzają się wewnętrznej warstwie, tworząc kryształową strukturę.
To bardzo rzadki przypadek tego rodzaju odkrycia w jajku dinozaura, a jego unikalne właściwości stanowią cenną szansę dla badaczy, pozwalając na lepsze zrozumienia geochemicznych warunków pierwotnego gniazda, które zostały z jakichś powodów zniszczone. Jajo, choć puste, może mieć ogromne znaczenie w badaniach związanych z otoczeniem, w jakim powstało, i przyczyny jego zagłady.
